Егъау конфренци сси РАО-йы ног инновацион хызон платформæйы фыццаг практикон къахдзæф. ЦИПУ-мæ æрæмбырд сты специалисттæ алы горæттæй, цæмæй æрдзурой ахуыргæнджытæ цæттæ кæныны уынаффæтыл, студентты хъомылад æмæ ахуыры актуалон фæрстытыл.

Куыстæн хатдзæг уыдис ЦИПУ-йы I Æппæтуæрæсеон кнференци æхсæнадæмон архайдимæ «Образование и наука в высшей школе: педагогические вызовы и решения». Конференцийы пленарон æрбадт байгом кодта ЦИПУ-йы ректор Огъуаты Алан. Уый раарфæ кодта архайджытæн æмæ ног партнертæн – Г.Р.Державины номыл Тамбовы æмæ Смоленскы паддзахадон университетты минæвæрттæн.

«Ацы конференци Уæлахизы æмæ Фыдыбæстæйы Хъахъхъæнæджы 80 азмæ арæзт кæй æрцыд, уый у символикон. Нысангонд у фундаменталон хæсæн – кадртæ цæттæ кæнынæн æппæт ахуырадон рæстæгæн, рæвдауæндонæй уæлдæр ахуырадон уагдонмæ, æнæфæхицæнгæнгæ дзы баст сты ахуырад æмæ хъомылад.

Мах æрæмбырд кодтам хуыздæр экспертты, цæмæй иумæ æрдзурæм ивдзинæдтыл æмæ проблемæтыл. Уæлдай нысаниуæгджын уыдзæн нæ ныхасы РАО-йы Инновацион фæзуаты куыст, кæцы йæ хъус дары классикон университетты зонадон æмæ педагогон кадртæ цæттæ кæныны алыварсон модельмæ.

Абон ахсджиаг у, РАО æмæ Уæрæсеаг æхсæнад «Знание»-йы разамындæй, кæй æрæмбырд сты Уæрæсейы 10 регионæй æмæ Хуссар Ирыстонæй минæвæрттæ. Æрмæст ахæм профессионалон æхсæнадæн йæ бон уыдзæн ссарын дзуæппытæ уæлдæр скъолайы нырыккон проблемæты фæрстытæн», – загъта Огъуаты Алан.

Конференцийы байгомы рæстæг архайджытæн раарфæ кодтой ХИПУ ректор Тедеты Вадим, видеоформаты РАО-йы вице-президент, академик Виктор Басюк æмæ УФ Федералон Æмбырды Федерацийы Советы сенатор Любовь Глебова.

Конференцийы бакастысты пленарон докладтæ. Ахуырад æмæ наукæйы хайы цæстдарды Федералон службæйы разамонæджы хæдивæг Евгений Семченко бакаст доклад контролон-цæстдарæн дæсныйады фæхуыздæргæнæн сæйраг фæзилæнты æмæ уæлдæр скъолайы ахуыргæнджытæн аккредитацион мониторинджы тыххæй. Куыд зæгъы, афтæмæй уæлдæр ахуырадон уагдæттæн аргъ дæттыны æвдисæнтæй иу уыдзæн хъомыладон куыст. РАО-йы уæлдæр ахуырады системæйы  Федералон ресурсон центры психологон службæйы разамонæг Елена Брель радзырдта психологон службæ ФЦР РАО-йы куысты тыххæй. Центр здæхт у психологон цардхъомдзинад, психикон æнæниздзинад æмæ ахуырдзауты æмæ педагогон кусджыты æнцонæй æхсæнады  уæвыны фидар кæнынæн уавæртæ саразынæн. РАО-йы педагогон ахуырады райрæзты Центры разамонæг Свелана Минюрова дзырдта цифрон фæлтæры студенты психологон портреты анализы тыххæй. РАО-йы член-корреспондент Елена Врублевская радзырдта, æрыгон специалистты куыд хъæуы наукон дæсныйадмæ разæнгард кæнын. Æрбадты кæрон йæ доклад уæлдæр скъолайы наукон-педагогон кадртæ цæттæ кæныны тыххæй бакаст Смоленскы паддзахадон университеты ректор Михаил Артеменков. Куыд зæгъы, афтæмæй классикон университет хъуамæ уа хи наукон-педагогон кадртæ цæттæ кæныны центр, сæ профессоналон рæзты системæ сын аразгæйæ.

Мадзалы кадджын уавæры байгомы рæстæг ЦИПУ-йы кусджыты схорзæхджын кодтой се ‘нтыстджын куысты тыххæй наукæ æмæ ахуырадон дæсныйады УФ ахуырад æмæ наукæйы, РЦИ-Аланийы ахуырад æмæ наукæйы æмæ республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы паддзахадон хæрзиуджытæй.

Конференцийы куыст дарддæр ацыд стратегион сессийы, уым ацыд РАО-йы хызон инновацион презентаци «Комплексная модель подготовки научно-педагогических кадров в классическом университете». Куыста Тамбовы Г.Р. Державины номыл æмæ Смоленскы паддзахадон университеттимæ иумæ.

Сессийы амонджытæ уыдысты Зæгæлты Зæлина, Инновацион фæзуаты æмæ ЦИПУ-йы ахуырадон куысты ректоры хæдивæг. Архайджыты ‘хсæн ЦИПУ-йы ректор Огъуаты Алан, СмолПУ ректор Михаил Артеменков, РАО-йы наукон фæзуаты консультант Елена Врублевская.

Куысты архайдтой 11 къорды 8 университетæй, уыдонимæ Стъарапол, Якутск, Смоленск, Севастополь, Уфа, Донецк æмæ Хуссар Ирыстоны уæлдæр ахуырадон уагдоны. Уымæй уæлдай, къордтæй иуы ‘хсæн уыдысты ЦИПУ-йы магистерон программæ «Педагогика и психология в высшей школе»-йы студенттæ.

Экспертон къодтæ æрлæууыдысты кадрон политикæйы æртæ сæйраг фарстыл. Сессийы архайджытæ иумæ бакуыстой нырыккон ахуыргæнæг-иртасæджы компетентон профилыл, сбæрæг кодтой бындурон аххосæгтæ наукон-педагогон кадртæ регионалон университетты бауромынæн æмæ бахастой конкретон ивддзинæдтæ ахуырадон процессмæ, цæмæй наукæйы æмæ ахуыргæнæджы куысты карьерæ рауагъдонтæн уа зæрдæмæдзæугæдæр.

Уымæй уæлдай конференцийы фæлгæтты ацыдысты æртæ секцийы. Бацæттæ сæ кодтой РАО æмæ Æхсæнад «Знание». Секци «Про воспитание»-йы дзырдтой патриотон хъомылад æвзæрын кæныны системæйыл, уæлдæр ахуырадон æмæ æхсæнадон уагдæтты бынаты æмæ университет, колледж æмæ скъолайы традицион æгъдæуттæ хъахъхъæныныл. Секци «Про Обучение»-йы эксперттæ дзырдтой сæ фæлтæрддзинадыл уæлдæр ахуырадон уагдæтты психологон службæ сарæзтыл, психологон-педагогон кълæсты арæзты фæлтæрддзинадыл æмæ нырыккон актуалон фæрстытыл ахуыргæнджытæ цæттæгæнгæйæ. Секци «Про Науку»-йы студентон æхсæнæдты минæвæрттæ, æрыгон ахуыргæндтæ æмæ университетты разамонджытæ æрдзырдтой студентон наукон æхсæнæдты бынатыл наукæ æмæ технологийы сæ бавæрд иртасæн куыстмæ.

Конференци йæ куыст дарддæр кодта цыппурсы мæйы 6-æм бон, сабаты. Экспертон сесситы РАО-йы ахуыргæндты разамындæй æрдзырдтой уæлдæр квалификацийы кадртæ цæттæ кæныны трансформацийыл, психологон-педагогон комптенциты райрæзтыл, æмæ патриотон хъомыладмæ нырыккон цæстдардыл. Дыккаг бон ма ацыд æрхъуыдыгонд зонд ахуырадмæ бакæнынæн нысангонд æрбадт йе ‘рхъуыдыгæнджыты архайдимæ СберАхуырадæй, МГИМО-йæ æмæ уæлдæр ахуырадон уагдæттæй, уый фæстæ та наукон сесси диссртациты хуызы æмæ конкурс «Дебаты молодых учæных» æрыгон иртасджытæн.

2023 азы РАО-йы президент Ольга Васильева æмæ ЦИПУ-йы ректор Огъуаты Алан бафыстой бадзырд ЦИПУ-йы РАО-йы наукон центр саразынæн. Ацы азы зæрдæвæрæны мæйы бадзырды фæлгæтты ЦИПУ-йы сарæзтой РАО-йы инновацион фæзуат «Комплексная модель подготовки научно-педагогических кадров в классическом университете». Йæ нысан уыдис рацаразын æмæ бафæлварын университеты мидæг фидæны ахуыргæнджытæ æмæ ахуыргæндты бацæттæ кæныны системæ. Йæ фыццаг фæстиуджытæй иу уыдис ЦИПУ-йы байгом кæнын разамынды магистратурæйы программæ  «Педагогика и психология в высшей школе».

Джеоргуыбайы мæйы РАО-йы фæзуатмæ рахызтызты дыууæ университеты: Тамбовы Г.Р.Державины номыл æмæ Смоленскы паддзахадон университеттæ. Уый РАО-йы фæзуаты куыстæн радта бастдзинады формат.

В СОГУ презентовали инновационную сетевую площадку РАО для прорыва в педобразовании