Цæгат Ирыстоны Хетæгкаты Къостайы номыл паддзахадон университеты æрыгон кусджытæн ацыд ректоримæ фембæлд. Ныхасы сæйраг темæ уыд кандидатон диссертацитыл куыст æмæ университеты æххуысы мадзæлтты тыххæй.
Фембæлд байгом кæнгæйæ, ректор фæнысан кодта, ныртæккæ университеты бирæ æрыгæттæ кæй кусы, 39 азы онг кæуыл цæуы, ахæмтæ: 128 адæймаджы – райдай æхсæз мæйы размæ чи бацыд, уыдонæй æмæ суанг 9-10 азы фæлтæрддзинад кæмæн ис. Уыимæ фæнысан кодта, диссертаци хъахъхъæныны фæрцы квалификаци сбæлвырд кæнын кæй у ахсджиаг домæн университеты кусынæн. Ректор разæнгард кодта æрыгон кусджыты, цæмæй ма тæрсой диссертаци фысгæйæ баст зындзинæдтæй æмæ сын сæ зæрдыл æрлæууын кодта, нырыккон ахуыргæндтæн кæй ис æппæт хъæугæ информацион фæрæзтæ, 20-30 азы размæ ахуыргæндтæн кæцытæ нæ фаг кодтой. Ректор бахаста фæндон, цæмæй алы æрыгон кусæг кандидатон диссертаци бахъахъхъæнынæн хъуамæ кæй сараза индивидуалон куысты пълан 3-5 азæн.
“Фондз азы фæстæ ацы залы хъуамæ уа æппынкъаддæр 60 зонæдты кандидаты,- загъта ректор, коллективæн хæслæвæрд снысангæнгæйæ, – Университетæн æрыгон кусæг наукон æмвæзады къæпхæнимæ у профессионалон рæзты фæткон цау. Мах зонындзинæдтæ дæттæм фæлтæрæй-фæлтæрмæ, цæттæ кæнæм специалистты регионы æмæ бæстæйы социалон-экономикон экосистемæйæн. Æмæ ацы процессы кандидатон диссертаци хуымæтæг нысан нæу, фæлæ объективон æнæмæнг хъæугæдзинад. Уый бæлвырд кæны, кусæг æрмæст ахуыргæнæн методтæ кæй нæ ахуыр кæны, фæлæ зонадон анализ, системон хъуыдыкæнынад æмæ хæдбар иртасынæдты арæхстдзинæдты дæсны кæй у.
Абон нæм ис бирæ курдиатджын ассистенттæ æмæ ахуыргæнджытæ, кусынц 13 факультеты. Нæ иумæйаг нысан у, цæмæй сæ алкæмæн дæр йæ бон уа йæ хъомыс æххæстæй равдисын. Университет та цæттæ у баххуыс кæнын техникон фæрæзтæй, наукон разамонджыты консультацитæй æмæ диссертацион советтæй. Мах æнхъæлмæ кæсæм, цæмæй 5-10 азы æмгъуыдмæ нæ къорды сæйраг хай уа наукон къæпхæнимæ кусджытæ. Цас фылдæр уа æрыгон наукæты кандидаттæ, уыйас ныфсджындæр уыдзæн университет æмæ æхсызгондæр уыдзæн не ‘ппæтæн дæр иумæ кусын».
Фембæлды рæстæг ныхас цыд финансон разæнгардыл дæр. Университеты Ахуырадон советы уынаффæмæ гæсгæ, кандидатон диссертаци æнтыстджынæй бахъахъхъæныны тыххæй кусджытæ райсдзысты иухаттон фиддон 100 мин сомы бæрц. Æрыгон ахуыргæндтæ райсдзысты 300 мин сомы докторы диссертаци бахъахъхъæныны тыххæй, 35 азы онг йæ докторон диссертаци чи хъахъхъæна, уыдонæн та фиддон уыдзæн 500 мин сомы. Наукон разамонджытæ дæр райсдзысты 50 мин сомы преми кандидаты кæй бацæттæ кæндзысты, уый тыххæй.
Ректор ныфс бавæрдта æрыгон ахуыргæндтæн, университет цæттæ кæй у алывæрсыг æххуыс бакæнынмæ: грантты архайды, публикацитæ цæттæ кæныны, стæй æндæр университетты диссертацион советтимæ æмгуысты.
