Къæйхохы къуылдымыл Цæгат Ирыстоны паддзахадон университеты ботаниктæ ссардтой арæх чи нæ у, ахæм реликтон сфагнум Гиргензона хъуынайы стыр популяци, ахсы цалдæр дæсгай гектары.
Сфагнумы кæрдæджытæ сты Цæгат Ирыстоны флорæйы цымыдисаг объект. Уыдон æрбынат кодтой, фæстаг дыууæ милуан азы дæргъы Кавказы цы хæххон сфагнумы æрзæткъахæнтæ равзæрд, уыдоны. Ацы популяцийы уникалон миниуæг уый мидæг ис, æмæ кæрдæг зайы æрзæткъахæнты нæ, фæлæ рододендроны хъæдты æмæ хæххон тундрæйы зайæгойты ‘хсæн.
Ахуыргæндтæ куыд зæгъынц, афтæмæй ахæм уавæртæ нæ регионæн гæнæн уыдис мингай азты размæ дæр. Фæлæ рæстæджы цыдимæ Кавказы климат хусдæр кодта, æмæ сфагнумы кæрдæджытæ баззадысты æрмæстдæр хицæн цъыфдзаст æмæ уæлхох бынæтты.
«Кавказы сфагнумы кæрдæг арæх нæ вæййы æмæ нымад цæуы раздæры геологион дугтæй баззайæг зайæгойтыл. Цæгат Ирыстоны уый размæ зындгонд уыдысты сæ рæзты æрмæстдæр дыууæ æрдзон бынаты: Тарскæйы торфджын цъыфдзаст æмæ цæугæдон Урухы цъыфдзаст бынаты – Чефандзары. ХХ æмæ ХХI æнусты дæргъы сæм æрвылхатт дæр цыдысты нæ бæстæйы ботаниктæ æмæ зоологтæ æмæ нырма æххæстæй ахуыргонд не ‘рцыдысты. Ног бынаты нæ размæ бирæ куыст ис», – загъта ЦИПУ-йы кусæг, биологон наукæты кандидат, доцент Игорь Николаев.
Ахуыргæндтæ куыд зæгъынц, афтæмæй реликтон кæрдæджы ахæм стыр популяци ссарынæн ис стыр нысаниуæг куыд ботаникæйæн, афтæ регионы климатон истори ахуыр кæнынæн дæр.
«Реликтон сфагнумы кæрдæджы рабæрæггонд популяци фадат ратдзæн ЦИПУ-йы ахуыргæндтæн алывæрсыг раиртæстытæ аразынæн, кæцытæ баст сты климæты ивддзинæдты историимæ, арæх чи нæ вæййы, ахæм хуызты бахъахъхъæнынимæ æмæ регионы æрдзон экосистемæты уавæримæ. Ацы куыстмæ хъуамæ æрбаввахс уой æрыгон ахуыргæндтæ æмæ университеты студенттæ. Уый у ахсджиаг. Ныфс нæ ис, ацы раиртæстытæ кæй баххуыс кæндзысты зонадон гранттæ æрбангом кæнынæн», – загъта ЦИПУ-йы зонадон дæсныйадæй ректоры хæдивæг Тенгиз Тиникашвили.
Ученые СОГУ выявили крупнейшую популяцию реликтового мха на Кавказе