Цæгат Ирыстоны Хетæгкаты Къостайы номыл паддзахадон университеты историон факультеты декан æмæ историон зонæдты кандидат Плиты Залинæ архайдта тæтæйраг историк, хъомылгæнæг æмæ æхсæнадон архайæг Хади Атласийы райгуырдыл 150 азы сæххæсты цытæн Хъазаны цæуæг æхсæнадæмон зонадон-практикон конференцийы.
Конференци «Историческая мысль и общественно-просветительские процессы в тюрко-татарском обществе в конце XIX – начале XX века» æрæмбырд кодта ахуыргæндты æппæт Уæрæсейæ, стæй Казахстанæй, Хъыргъызстанæй, Узбекистанæй. Сарæзта йæ Татарстаны Республикæйы зонæдты Академийы Ш. Марджаны номыл историйы институт. Цæгат Ирыстоны паддзахадон университеты номæй архайдта историон факультеты декан æмæ историйы зонæдты кандидат Плиты Залинæ, уый разамынд дæтты Уæрæсейы историон æхсæнады регионалон хайадæн Цæгат Ирыстоны.
Пленарон æмбырды уый арфæ ракодта архайджытæн Цæгат Ирыстоны паддзахадон университеты ректор, экономикон зонæдты доктор Огъуаты Аланы æмæ Уæрæсейы историон æхсæнады правленийы сæрдар Гæгкуты Русланы номæй. Зæлинæ бузныг загъта Татарстаны зонæдты Академийæн йæ фæхуынд æмæ суазæг кæныны фæдыл æмæ фæнысан кодта, зæгъгæ, ацы егъау бæстæйы пысылмон адæмтæн скъола, чингуытæ, хæрзаудæн хъуыддæгтæ уыдысты иумæйаг. Йæ доклад «Роль национальных благотворительных обществ в поддержке мусульманского образования: опыт Персидского общества и училища «Навруз» во Владикавказе» здæхт уыд Дзæуджыхъæуы персайнаг æхсæнадмæ. XX -æм æнусы райдайæны Цæгат Кавказы уыд æппæты стырдæр. Доклады æвдыст æрцыдысты персайнаг вице-консулады хъæппæрисæй арæзт дыууæ уагдоны: уырыссаг-персайнаг «ног методы» скъола «Навруз» (1902), уым дины ахуырад баиу кодтой æнæдинон предметтимæ, æмæ хæрзаудæн æхсæнад «Химмат» (1907), уый æххуыс кодта æххуысхъуаг адæмæн æмæ пайда уыд мæгуыр бинонты сывæллæтты ахуырæн.
Плиты Залинæйы ныхæстæм гæсгæ, Дзæуджыхъæуы персайнаг æхсæнады фæлтæрддзинад дзурæг у ууыл, æмæ пысылмон рухстауæн æмæ ахуырады сног кæныны хъæппæристæ Приволжьейæ бирæ дарддæр кæй ахæлиу сты. Уый нын фадат дæтты абарын Цæгат Кавказы ахуырады истори тæтæйраг джадидизмимæ ‒ пысылмон ахуырады реформæйы змæлдимæ.
